Süsen nedir?

Birçeneklilerden süsengiller familyasının örnek bitkisidir. Türlü renkte çiçekler açar. Hoş bir kokusu vardır. Süs bitkisi olarak yetiştirilir. 100 kadar çeşidi vardır. Avrupa'da, Kuzey Amerika'da ve Kuzey Afrika'da yetişir. Toprakaltındaki sapları «rizom» biçimindedir. Etli ve sürünücü rizomları veya soğanları vardır. Yaprakları buğday yaprağına benzer düz veya kıvrık, damarlar paraleldir. Çiçekler altı parçalı, ucunda genellikle tek tek bulunurlar.

Beyaz, sarı, mavi ve mor renklerdedir. Dıştaki taç yaprakları genellikle arkaya kıvrık olur. Süsenin Türkiye’de tabii olarak yetişen 27 türü vardır. Halk arasında nevruz, zambak gibi isimlerle bilinir. Iris germenica türünün kökü daha çok menekşe kökü adı altında satılır. Süsenin kökü yumru biçiminde olanları gibi, soğanlı olan türleri de vardır. Yumru köklülerin bu yumruları ayrılıp ağustos-eylülde, ya da baharda yeni yerlerine dikilir. Yalnız, bir bitkiden ancak dört yıl geçtikten sonra yumru almalıdır. Soğanlı süsenler eylül-aralık ayları arasında dikilir.

süsen

İlkbahar sonu ile yazın başaklar halinde açan baygın kokulu ve mor renkli iri çiçekleri üçer adet çanak ve taç yaprağından oluşur. Bu çanak ve taç yaprakları almaşık olarak dizilmiştir. Çiçeğin çanak biçimini alan ortası sarı renktedir. Burada erkek ve dişi organları yer alır. Mor süsenin rizomu (kökgövdesi) kalın, güçlü ve dallara ayrılan yapıdadır. Bitki 2-3 yılda bir, yerinden sökülerek rizomları bölünür.

Bunlar ayrı yerlere dikilerek bitki çoğaltılır.Süsen çok su istemez, hafif kumlu, hatta kuru topraklarda bile yetişir. Havadar, güneşli yerleri sever, bunun için, çoğunlukla güneşe karşı duvar diplerine dikilir. Hiçbir emele istemeden gelişip çiçek açar. Üretmek için soğan almak isteniyorsa yaz sonunda, süsen artık çiçek açmaz olunca, dibe yakın bir yerden kesmeli, birkaç hafta sonra da, soğanlar kurumaya başlayınca, topraktan çıkarmalıdır.

Bu soğanlar kuru, karanlık bir yerde saklanır, kuru kuma da gömülebilir. Soğanlar toprakta bırakılırsa ertesi bahara kendiliklerinden üreyip çoğalırlarsa da, bu durumda kökler pek sıkışık, saplar girift bir hal alır, çiçekler iyi gelişemez. Süsen çok dayanıklı bir çiçektir. Vazolarda da günlerce diri kalabilir. Tıbbidir. Daha çok süs bitkisi olarak tanınır ve bahçelerde yetiştirilir. Tıbbi olan türünün kökleri koku verici, idrar söktürücü ve safra arttırıcı olarak kullanılır.

Sözlükte "süsen" ne demek?

1. Süsengillerden, çiçekleri iri, güzel görünüşlü ve kokulu bir süs bitkisi, susam (iris).

Süsen kelimesinin ingilizcesi

[Suse (die) ] n. short version of the name Susanne
n. iris, freesia, flag
Köken: Farsça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç